Mózg, Mózgowie
Mózg mózgowie to największe skupienie tkanki nerwowej u kręgowców, znajdujące się w jamie czaszki. Mózgowie jest to zespół najwyższych ośrodków nerwowych w ciele człowieka.
Schematy mózgu, mózgowia
Kliknij na obrazek aby powiększyć.
Otworzy się w nowym oknie.
 Podstawa i nerwy czaszkowe, mózgowe |
 Przekrój strzałkowy mózgu |
 Strona boczna, płaty mózgu |
Mózgowie wypełniające jamę czaszki u człowieka dorosłego waży ok. 1375 g, i zaczyna się kształtować w okresie rozwojowym między 3-4 tygodniem życia zarodka. Utworzone jest początkowo z trzech pęcherzyków pierwotnych, stanowiących podstawę linii podziału ostatecznie rozwiniętego mózgowia. Są to: tyłomózgowie, śródmózgowie i przodomózgowie.
W ostatecznie rozwiniętym mózgowiu rozróżniamy:
-
tyłomózgowie; położone w tylnym dole czaszki, na które składa się rdzeń przedłużony, most, móżdżek,
-
śródmózgowie,
-
przodomózgowie; szczególnie rozwinięte u człowieka, zajmując środkowy i przedni dół czaszki. Wliczamy tu dwa obszary: międzymózgowie (wzgórze i podwzgórze, nadwzgórze i zawzgórze) oraz kresomózgowie (ostatecznie przechodzące w półkule mózgu).
Mózg jest najpóźniej rozwiniętą częścią układu nerwowego w rozwoju organizmów zwierzęcych. Mózgiem nazywamy dwie półkule mózgowe z częścią wzrokową podwzgórza. Pofałdowania powierzchni mózgu tworzy zakręty, porozdzielane bruzdami – największa z nich to bruzda Rolanda. Pozwalają one na podział półkul mózgowych na płaty: czołowy, ciemieniowy , skroniowy i potyliczny. Półkule mózgowe stanowią ok. 80 % wagi całego mózgowia. Powierzchnię półkul mózgowych tworzy warstwa istoty szarej – kora mózgowa stanowiąca część obwodową a pod nią leży warstwa istoty białej. Istota szara mózgu zbudowana jest z komórek nerwowych, istota biała z włókien nerwowych. Kora mózgowa spełnia nadrzędną rolę w stosunku do całego układu nerwowego. A stopień pofałdowania mózgu jest ważnym czynnikiem w rozwoju inteligencji organizmów.
Nerwy czaszkowe, nerwy mózgowe
Z mózgu człowieka wychodzi dwanaście par nerwów. Są to następujące pary nerwów:
- I - nerwy węchowe
- II - nerwy wzrokowe
- III - nerwy okoruchowe
- IV - nerwy bloczkowe
- V - nerwy trójdzielne
- VI - nerwy odwodzące
- VII - nerwy twarzowe
- VIII - nerwy przedsionkowo-ślimakowe
- IX - nerwy językowo-gardłowe
- X - nerwy błędne
- XI - nerwy dodatkowe
- XII - nerwy podjęzykowe